[center][/center]

[b]Sərnişindaşıma sahəsində fəaliyyət göstərən “Atilla Trans Services A” MMC ilə bağlı redaksiyamıza daxil olan məlumatlar bir sıra məsələlərin ətraflı araşdırılmasını zəruri edir. Nəqliyyat vasitələrinin hüquqi statusu, daşıma xidmətlərinin rəsmiləşdirilməsi, sürücülərlə əmək münasibətləri, vergi öhdəlikləri və şirkətin digər hüquqi şəxslərlə mümkün əlaqələri diqqət tələb edən əsas istiqamətlərdəndir.

[/b]

Redaksiyamıza daxil olan məlumata görə, adı çəkilən şirkətlə əlaqəli nəqliyyat vasitələrindən iri müəssisələrin əməkdaşlarının daşınmasında istifadə olunduğu bildirilir. Bu baxımdan Bakı Gəmiqayırma Zavodunun əməkdaşlarının daşınmasında istifadə edildiyi deyilən 20 avtomobil, eləcə də SOCAR-da istifadəsi barədə məlumat verilən nəqliyyat vasitələrinin sənədləşdirilməsi və istismar qaydaları xüsusi araşdırılmalıdır.

Məsələnin mahiyyəti yalnız avtomobillərin hansı şirkətə məxsus olması ilə məhdudlaşmır. Əsas məsələ onların hansı hüquqi əsasla fəaliyyət göstərməsi, daşıma xidmətlərini kimin həyata keçirməsi, tələb olunan sənədlərin mövcudluğu və dövlət qarşısında öhdəliklərin necə yerinə yetirilməsidir.

Əgər bu xidmətlər mütəmadi şəkildə həyata keçirilirsə, müvafiq müqavilələrin, icazələrin, əmək münasibətlərinin və maliyyə hesablaşmalarının qanunvericiliyə uyğunluğu aydınlaşdırılmalıdır.

[b]BAKI GƏMİQAYIRMA ZAVODUNUN ƏMƏKDAŞLARI 20 AVTOMOBİLLƏ DAŞINIR: SƏNƏDLƏRİN VƏZİYYƏTİ NECƏDİR?

[/b]

Redaksiyamıza daxil olan məlumata əsasən, Bakı Gəmiqayırma Zavodunun əməkdaşlarının daşınmasında “Atilla Trans Services A” MMC ilə əlaqələndirilən 20 nəqliyyat vasitəsindən istifadə olunduğu bildirilir.

Həmin avtomobillərin dövlət qeydiyyat nişanlarının AYNA-nın elektron sistemi üzrə yoxlanılması zamanı qüvvədə olan “Fərqlənmə nişanı” barədə məlumat əldə edilmədiyi qeyd olunur.

Lakin elektron sistemdə məlumatın görünməməsi avtomatik olaraq qanun pozuntusunun təsdiqi demək deyil. Bunun səbəbi, daşınmanın hüquqi növü və konkret nəqliyyat vasitələrinə tətbiq olunan tələblər aidiyyəti qurum tərəfindən dəqiqləşdirilməlidir.

AYNA-nın rəsmi mövqeyi olmadan həmin avtomobillərin qanunsuz fəaliyyət göstərdiyi barədə qəti nəticə çıxarmaq düzgün olmaz. Bununla belə, 20 nəqliyyat vasitəsinin sənədlərinin ayrıca yoxlanılması və daşıma xidmətinin hansı hüquqi əsaslarla təşkil edildiyinin müəyyənləşdirilməsi vacibdir.

Bu çərçivədə aşağıdakı suallar cavablandırılmalıdır:

- Həmin 20 avtomobilin hər biri üzrə tələb olunan sənədlər mövcuddurmu?

- Daşıma xidmətini faktiki olaraq “Atilla Trans Services A” MMC həyata keçirir, yoxsa başqa hüquqi şəxs və ya fərdi sahibkar?

- Daşıyıcının buraxılış vəsiqəsi, nəqliyyat vasitələrinin isə qanunvericiliklə tələb olunan buraxılış kartları varmı?

- Daşınmanın növündən asılı olaraq “Fərqlənmə nişanı” və digər müvafiq sənədlər tələb edilirmi?

- Sifarişli sərnişindaşıma həyata keçirilirsə, elektron formulyarların rəsmiləşdirilməsi tələb olunan hallarda təmin olunurmu?

- Avtomobillərin hüquqi mülkiyyətçiləri ilə onları faktiki istismar edən tərəflər eynidirmi?

Bu sualların cavablandırılması həm daşıyıcının fəaliyyətinin, həm də sifarişçi müəssisə ilə münasibətlərin hüquqi baxımdan qiymətləndirilməsi üçün əhəmiyyətlidir.

SOCAR-DA İSTİFADƏ OLUNDUĞU BİLDİRİLƏN NƏQLİYYAT VASİTƏLƏRİ BARƏDƏ DƏ AÇIQLAMA VERİLMƏLİDİR

Redaksiyamıza daxil olan digər məlumatlarda “Atilla Trans Services A” MMC ilə əlaqələndirilən nəqliyyat vasitələrinin SOCAR-da da istifadə olunduğu bildirilir.

Bu məlumatın dəqiqləşdirilməsi üçün həmin avtomobillərin hansı müəssisə və ya struktur bölməsində istifadə edildiyi, daşıma xidmətinin hansı şirkət tərəfindən göstərildiyi və tərəflər arasında müqavilə münasibətlərinin mövcudluğu araşdırılmalıdır.

İlk növbədə müəyyən edilməlidir ki, söhbət SOCAR əməkdaşlarının müntəzəm daşınmasından, sifarişli nəqliyyat xidmətindən, avtomobillərin icarəsindən, yoxsa başqa xidmət formasından gedir.

Həmçinin aşağıdakı məsələlərə aydınlıq gətirilməlidir:

- SOCAR-da istifadə olunduğu bildirilən avtomobillər hansı hüquqi şəxsin və ya fiziki şəxsin adına qeydiyyatdadır?

- Nəqliyyat vasitələri “Atilla Trans Services A” MMC-yə məxsusdur, icarəyə götürülüb, yoxsa başqa şirkətlər tərəfindən təqdim edilir?

- Daşıma xidmətləri hansı müqavilələr əsasında həyata keçirilir?

- Avtomobillərin fəaliyyət növünə uyğun tələb olunan icazə və sənədləri mövcuddurmu?

- Xidmətin qəbulu, ödənişlər və nəqliyyat vasitələrinin təhlükəsizliyinə nəzarət hansı qaydada təşkil edilir?

SOCAR-dan bu məsələ ilə bağlı rəsmi mövqeyin bildirilməsi xahiş olunur. Əgər belə nəqliyyat xidmətlərindən istifadə təsdiqlənərsə, xidmətin hüquqi əsasları və sənədləşdirilməsi barədə ictimaiyyətə məlumat verilməsi məqsədəuyğun olardı.

Burada hər hansı qanun pozuntusunun baş verdiyi əvvəlcədən iddia edilmir. Məqsəd daxil olan məlumatların yoxlanılması və nəqliyyat xidmətlərinin hansı qaydada təşkil olunduğunun müəyyənləşdirilməsidir.

[b]VERGİ MƏSƏLƏLƏRİ: GƏLİRLƏR VƏ ÖDƏNİŞLƏR QANUNİ QAYDADA RƏSMİLƏŞDİRİLİRMİ?

[/b]

Şirkətin fəaliyyəti ilə bağlı araşdırılmalı istiqamətlərdən biri də vergi öhdəlikləridir.

Sərnişindaşıma xidmətlərinin göstərilməsi zamanı əldə edilən gəlirlərin uçotu, xidmət müqavilələri üzrə ödənişlərin rəsmiləşdirilməsi, əməkhaqlarının hesablanması və qanunvericiliklə nəzərdə tutulan digər maliyyə öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi yoxlanılmalıdır.

Redaksiyamıza daxil olan məlumatlar əsasında bu istiqamətdə bir sıra suallar yaranır. Bununla belə, vergi öhdəliklərindən yayınma barədə hər hansı qəti nəticə yalnız müvafiq sənədlər və səlahiyyətli qurumun araşdırması əsasında müəyyən edilə bilər.

Dövlət Vergi Xidmətindən aşağıdakı məsələlərin qanunvericiliyin tələbləri çərçivəsində araşdırılması xahiş olunur:

- Şirkətin vergi hesabatları və maliyyə uçotu qanunvericiliyin tələblərinə uyğundurmu?

- Sərnişindaşıma xidmətlərindən əldə olunan gəlirlər müvafiq qaydada uçota alınırmı?

- Müqavilələr üzrə ödənişlər və digər maliyyə əməliyyatları rəsmiləşdirilirmi?

- Sürücülərə ödənilən əməkhaqları və digər ödənişlər uçotda düzgün əks etdirilirmi?

- Şirkətlə əlaqəli olduğu bildirilən digər hüquqi şəxslər və fərdi sahibkarlar varsa, onların maliyyə münasibətləri hansı sənədlərlə tənzimlənir?

- Nəqliyyat vasitələrinin mülkiyyətçiləri, icarəçiləri və faktiki daşıyıcılar arasında hesablaşmalar hansı qaydada aparılır?

Əgər yoxlama nəticəsində pozuntular aşkarlanarsa, onların hüquqi qiymətləndirilməsi və məsuliyyət məsələsi qanunvericiliyə uyğun şəkildə həll edilməlidir.

[b]SÜRÜCÜLƏRİN ƏMƏK HÜQUQLARI: MÜQAVİLƏLƏR VƏ ƏMƏKHAQLARI ARAŞDIRILMALIDIR

[/b]

Araşdırmanın digər mühüm istiqaməti sürücülərlə əmək münasibətlərinin rəsmiləşdirilməsidir.

Redaksiyamıza daxil olan ilkin məlumatlarda “Atilla” adı ilə fəaliyyət göstərən nəqliyyat şirkətləri ilə əlaqəli sürücülərin əmək müqavilələri, əməkhaqlarının ödənilməsi və əmək münasibətlərinin qanunvericiliyə uyğun təşkili barədə iddialar yer alır.

Bəzi sürücülərin əmək müqaviləsi olmadan işlədiyi və əməkhaqqı ödənişlərinin tam və ya qismən rəsmiləşdirilmədiyi barədə məlumatlar da daxil olub. Həmin iddiaların hansı konkret şirkətə aid olduğu və faktlarla təsdiqlənib-təsdiqlənmədiyi ayrıca müəyyənləşdirilməlidir.

Bu məlumatlar rəsmi yoxlama ilə təsdiqlənmədiyindən onları sübuta yetirilmiş fakt kimi təqdim etmək olmaz. Bununla belə, sürücülərin əmək hüquqlarının qorunması baxımından məsələ araşdırılmağa ehtiyac duyur.

Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidmətindən aşağıdakı suallara aydınlıq gətirilməsi xahiş olunur:

- Sürücülərlə əmək münasibətləri müvafiq qaydada rəsmiləşdirilibmi?

- Əmək müqavilələri bağlanıb və tələb olunan qaydada qeydiyyata alınıbmı?

- Əməkhaqları tam və vaxtında ödənilirmi?

- İş və istirahət vaxtı ilə bağlı qanuni tələblərə əməl olunurmu?

- Sürücülərin sosial sığorta və digər qanuni təminatları təmin edilirmi?

- Sürücülərin faktiki işəgötürəni hansı hüquqi şəxsdir?

Əmək münasibətlərinin şəffaflığı həm işçilərin hüquqlarının müdafiəsi, həm də işəgötürənlərin qanuni öhdəliklərinin müəyyən edilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

[b]100-DƏN ÇOX AVTOMOBİL BARƏDƏ MƏLUMATLAR: HÜQUQİ SAHİBLİK VƏ FAKTİKİ İSTİFADƏ ARAŞDIRILMALIDIR

[/b]

Redaksiyamıza daxil olan məlumatlar arasında şirkətlə əlaqəli şəxslərin 100-dən çox nəqliyyat vasitəsinə sahib olması və ya həmin avtomobillərin istismarında iştirak etməsi barədə iddialar da var.

Bu məlumatın təsdiqlənməsi üçün nəqliyyat vasitələrinin faktiki sayı, dövlət qeydiyyatı, hüquqi mülkiyyətçiləri və hansı şirkətlərin fəaliyyətində istifadə olunduğu müəyyənləşdirilməlidir.

Avtomobilin bir şəxsin adına qeydiyyatda olması onun hansı şirkət tərəfindən istifadə edildiyini avtomatik müəyyən etmir. Eyni qaydada, avtomobilin şirkətin istifadəsində olması da onun həmin şirkətin mülkiyyətində olduğunu sübut etmir. İcarə, xidmət müqaviləsi və digər hüquqi münasibətlər nəzərə alınmalıdır.

Buna görə də aidiyyəti qurumlar aşağıdakı məsələləri dəqiqləşdirməlidir:

- 100-dən çox avtomobil barədə məlumatın faktiki əsası varmı?

- Həmin nəqliyyat vasitələri hansı hüquqi və fiziki şəxslərin adına qeydiyyatdadır?

- Avtomobillərin hansı hissəsi “Atilla Trans Services A” MMC-nin, hansı hissəsi digər şirkətlərin və ya fərdi sahibkarların istifadəsindədir?

- Nəqliyyat vasitələri hansı müqavilələr əsasında istismar edilir?

- Onların fəaliyyəti ilə bağlı gəlir və xərclər qanunvericiliyə uyğun uçota alınırmı?

- Sərnişindaşıma fəaliyyəti üçün tələb olunan sənədlər mövcuddurmu?

Bu məsələlərin sənədlər əsasında araşdırılması şirkətlə əlaqəli olduğu bildirilən nəqliyyat vasitələrinin hüquqi və maliyyə vəziyyətinə aydınlıq gətirə bilər.

[b]YANACAĞIN 85 QƏPİKDƏN ALINMASI BARƏDƏ MƏLUMAT DƏQİQLƏŞDİRİLMƏLİDİR

[/b]

Redaksiyaya daxil olan məlumatlar arasında bəzi sürücülərin yanacağı 85 qəpikdən aldığı barədə iddia da yer alır.

Lakin yanacağın növü, alışın tarixi, satış məntəqəsi və qiymətin hansı şərtlərlə tətbiq edildiyi barədə dəqiq məlumat olmadan bu məsələ ilə bağlı nəticə çıxarmaq mümkün deyil.

Araşdırma zamanı yanacaq alışının kim tərəfindən həyata keçirildiyi, ödənişlərin necə rəsmiləşdirildiyi və xərclərin uçotunun hansı qaydada aparıldığı müəyyənləşdirilə bilər.

Yanacağın qiyməti barədə iddia özlüyündə qanun pozuntusunu sübut etmir. Bununla belə, məlumatın şirkətin maliyyə əməliyyatları və sürücülərlə hesablaşmaları ilə əlaqəsi varsa, müvafiq sənədlər əsasında dəqiqləşdirilməsi məqsədəuyğundur.

[b]ŞAHİN XƏLİZADƏ VƏ NAMİQ ARİF OĞLU BABAYEVİN ŞİRKƏTLƏ MÜMKÜN ƏLAQƏLƏRİ

[/b]

Araşdırma zamanı Şahin Xəlizadənin və Namiq Arif oğlu Babayevin “Atilla” adı ilə fəaliyyət göstərən şirkətlərlə mümkün əlaqələri barədə redaksiyaya daxil olan məlumatların da dəqiqləşdirilməsi vacibdir.

Burada əsas məqsəd şəxsləri əvvəlcədən ittiham etmək deyil. Söhbət mümkün hüquqi, kommersiya və ya tərəfdaşlıq münasibətlərinin mövcudluğunun sənədlərlə yoxlanılmasından gedir.

Xüsusilə Namiq Arif oğlu Babayevin şirkətlə şəriklik, nəqliyyat vasitələrinin təminatı, sifarişlərin icrası və ya birgə kommersiya fəaliyyəti ilə bağlı əlaqəsinin olub-olmadığı müəyyənləşdirilməlidir.

Şahin Xəlizadənin mümkün əlaqələri də eyni qaydada araşdırılmalı, məlumatlar rəsmi sənədlər və tərəflərin açıqlamaları əsasında qiymətləndirilməlidir.

Əgər belə münasibətlər mövcuddursa, onların hüquqi forması, tərəflərin məsuliyyəti və müvafiq müqavilə öhdəlikləri aydınlaşdırılmalıdır. Adın hər hansı məlumatda çəkilməsi isə özlüyündə həmin şəxsin qanunsuz fəaliyyətdə iştirak etdiyini göstərmir.

MÜMKÜN HİMAYƏDARLIQ BARƏDƏ SUALLAR: HÜQUQİ ƏSASLAR ARAŞDIRILMALIDIR

Şirkətin fəaliyyətinə mümkün himayədarlıq edilməsi barədə məlumatların da konkret faktlar əsasında yoxlanılması vacibdir.

Belə iddiaların təsdiqi üçün şirkətlə ayrı-ayrı şəxslər və qurumlar arasında mövcud ola biləcək münasibətlər, müqavilələrin bağlanma qaydası, xidmətlərin sifarişi və qəbul edilməsi, eləcə də qərarların qəbulunda mümkün maraqların toqquşması məsələləri araşdırılmalıdır.

Şirkətin iri müəssisələrə xidmət göstərməsi və ya çoxsaylı nəqliyyat vasitələrindən istifadə etməsi özlüyündə qanunsuz himayədarlığın sübutu deyil.

akin konkret sənədlər və əsaslandırılmış məlumatlar mövcuddursa, həmin məsələlər aidiyyəti səlahiyyətli qurumlar tərəfindən hüquqi qiymətləndirilməlidir.

Əsas sual budur: şirkətin fəaliyyəti şəffaf müqavilələr və qanuni prosedurlar əsasında qurulubmu? Xidmətlərin göstərilməsi və ödənişlərin həyata keçirilməsi zamanı qanunvericiliyin tələblərinə əməl olunurmu? Mümkün himayədarlıq barədə iddiaları təsdiq edən hər hansı hüquqi əsas varmı?

Bu suallara yalnız yoxlama və sənədlər əsasında cavab verilə bilər.

[b]SƏRNİŞİNLƏRİN TƏHLÜKƏSİZLİYİ VƏ NƏQLİYYAT VASİTƏLƏRİNİN TEXNİKİ VƏZİYYƏTİ

[/b]

Daşıma xidmətlərinin hüquqi rəsmiləşdirilməsi ilə yanaşı, sərnişinlərin təhlükəsizliyi də diqqət mərkəzində saxlanılmalıdır.

Bakı Gəmiqayırma Zavodunun və SOCAR-ın əməkdaşlarının daşınmasında istifadə olunduğu bildirilən nəqliyyat vasitələrinin texniki vəziyyəti, sürücülərin müvafiq müayinələrdən keçməsi və təhlükəsizlik tələblərinə əməl olunması yoxlanılmalıdır.

Bu baxımdan aşağıdakı məsələlər aydınlaşdırılmalıdır:

- Avtomobillərin texniki baxışı və zəruri yoxlamaları vaxtında aparılırmı?

- Sürücülərin reysqabağı tibbi müayinəsi tələb olunan hallarda həyata keçirilirmi?

- Daşıma zamanı sərnişinlərin təhlükəsizliyi üçün hansı tədbirlər görülür?

- Sürücülərin iş rejimi və nəqliyyat vasitələrinin istismarı qanunvericiliyin tələblərinə uyğundurmu?

- Xidmət sifarişçiləri nəqliyyat vasitələrinin sənədlərinə və təhlükəsizlik vəziyyətinə nəzarəti necə həyata keçirirlər?

Bu məsələlər həm daşıyıcının, həm də xidmət sifarişçilərinin məsuliyyət dairəsinin müəyyənləşdirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.

[b]AİDİYYƏTİ QURUMLARA RƏSMİ MÜRACİƏT EDİLMƏLİDİR

[/b]

Yuxarıda qeyd olunan sualların cavablandırılması məqsədilə aşağıdakı qurumların mövqeyi vacib hesab olunur:

AYNA-dan: nəqliyyat vasitələrinin qeydiyyat məlumatları, daşıma fəaliyyətinin hüquqi əsasları, tələb olunan buraxılış sənədləri və “Fərqlənmə nişanı” barədə məlumatların dəqiqləşdirilməsi xahiş olunur.

Dövlət Vergi Xidmətindən: şirkətin vergi öhdəlikləri, gəlir və ödənişlərin uçotu, əməkhaqları ilə bağlı maliyyə rəsmiləşdirilməsi və digər aidiyyəti məsələlərin səlahiyyətlər çərçivəsində yoxlanılması xahiş olunur.

Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidmətindən: sürücülərlə əmək müqavilələrinin bağlanması, əməkhaqlarının rəsmiləşdirilməsi və əmək qanunvericiliyinin tələblərinə əməl olunmasının araşdırılması xahiş olunur.

Bakı Gəmiqayırma Zavodundan: əməkdaşların daşınmasında istifadə edildiyi bildirilən 20 nəqliyyat vasitəsi və daşıma xidmətinin müqavilə əsasları barədə açıqlama verilməsi xahiş olunur.

SOCAR-dan: müəssisədə “Atilla Trans Services A” MMC-yə məxsus olduğu və ya şirkətlə əlaqəli olduğu bildirilən nəqliyyat vasitələrindən istifadə edilib-edilmədiyinin, belə xidmətlər mövcuddursa, onların hansı hüquqi əsaslarla həyata keçirildiyinin dəqiqləşdirilməsi xahiş olunur.

Şirkət rəhbərliyindən: səsləndirilən suallara münasibət bildirmək, tələb olunan sənədləşmə və əmək münasibətləri barədə mövqeyini açıqlamaq imkanı gözlənilir.

[b]NƏTİCƏ: SUALLARIN CAVABI RƏSMİ SƏNƏDLƏRDƏDİR

[/b]

“Atilla Trans Services A” MMC-nin fəaliyyəti ilə bağlı redaksiyamıza daxil olan məlumatlar bir sıra məsələlərin dəqiqləşdirilməsini zəruri edir. Bakı Gəmiqayırma Zavodunun əməkdaşlarının daşınmasında istifadə edildiyi bildirilən 20 avtomobil, SOCAR-da istifadəsi barədə məlumat verilən nəqliyyat vasitələri, sürücülərin əmək münasibətləri, vergi öhdəlikləri və şirkətlə əlaqəli olduğu bildirilən şəxslərin mümkün kommersiya əlaqələri araşdırılmalıdır.

Əsas məqsəd əvvəlcədən ittiham irəli sürmək deyil, ictimai maraq doğuran suallara rəsmi cavabların alınmasına nail olmaqdır.

Nəqliyyat vasitələrinin sənədləri qaydasındadırmı? Daşıma xidmətləri hansı müqavilələr əsasında göstərilir? Sürücülərin əmək hüquqları qorunurmu? Vergi öhdəlikləri tam yerinə yetirilirmi? SOCAR və Bakı Gəmiqayırma Zavodunda istifadə olunduğu bildirilən avtomobillərin hüquqi statusu necədir? Mümkün himayədarlıq barədə məlumatların hər hansı hüquqi əsası varmı?

Bu sualların cavabları aidiyyəti qurumların yoxlamaları, rəsmi sənədlər və tərəflərin mövqeləri əsasında müəyyənləşdirilməlidir.

Redaksiyamız araşdırmanı davam etdirməyə, şirkət rəhbərliyinin və adı çəkilən şəxslərin mövqeyini öyrənməyə, aidiyyəti qurumların rəsmi cavablarını dərc etməyə hazırdır.

QEYD: Yazıda qeyd olunan məlumatların bir qismi redaksiyaya daxil olan ilkin məlumat və iddialara əsaslanır. Həmin iddialar rəsmi araşdırma ilə təsdiqlənənədək sübuta yetirilmiş fakt kimi qəbul edilməməlidir.

[b]ATA-TV.az[/b]